• Ewidencja dla celów IP BOX – czy musi być prowadzona na bieżąco?

    W lipcowym wydaniu naszego newslettera pisaliśmy o zagadnieniu: IP BOX w branży IT.

    Wskazywaliśmy, że preferencja określana w skrócie jako „IP BOX” cieszy się największą popularnością wśród programistów-freelancerów. Zwracaliśmy także uwagę, że to właśnie w branży IT pojawia się najwięcej wątpliwości odnośnie prawidłowego interpretowania i stosowania przepisów dotyczących preferencyjnego opodatkowania (zwłaszcza w zakresie nałożonych przez ustawodawcę obowiązków).

    Najwięcej wątpliwości związanych jest z obowiązkiem prowadzenia odrębnej ewidencji (o której mowa w art. 30cb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych[1] i art. 24e ustawy o ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych[2]). Powinna być ona prowadzona w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku realizacji tych prac.

    Kiedy zacząć prowadzić ewidencję?

    Do tej pory organy podatkowe uznawały, że rzetelne udokumentowanie operacji finansowych na potrzeby skorzystania z IP BOX nie może polegać na rejestrowaniu ich na koniec okresu rozliczeniowego. Wobec tego ewidencję kosztów poniesionych w związku z pracami rozwojowymi należało prowadzić na bieżąco. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przed wydaniem indywidualnej interpretacji podatkowej, nierzadko dopytywał wnioskodawców o to, czy przedmiotową ewidencję prowadzą na bieżąco. Można zatem uznać, że był to jeden z warunków do uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia w tym zakresie.

    Przykładowo, na potwierdzenie powyższego, można przytoczyć fragmenty:

    • Interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 grudnia 2019 roku, (sygn. 0115-KDIT2-1.4011.473.2019.2.MN):

    „Nie sposób jednak zaaprobować faktu, aby sporządzana dopiero na potrzeby rozliczenia odrębna ewidencja odzwierciedlała należyte prowadzenie ksiąg (czy rozliczeń w formie PKPiR), a tym samym wypełniała przesłankę art. 30cb ust. 1 i 2 ustawy. Rzetelne dokumentowanie wszystkich operacji finansowych dotyczących IP BOX nie może bowiem polegać na zaewidencjonowaniu i wyodrębnieniu ich na koniec okresu rozliczeniowego. Stworzenie w przyszłości odrębnej ewidencji tylko po to, aby wypełnić obowiązek wynikający z powołanego przepisu, nawet w sytuacji kiedy na jej podstawie możliwe będzie prawidłowe określenie podstawy opodatkowania stawką 5%, przekreśla uprawnienie do zastosowania preferencyjnej stawki opodatkowania uzyskiwanych dochodów.”

    • Interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 kwietnia 2020 roku (sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.100.2020.2.RR):

    „Odrębna od podatkowej księgi przychodów i rozchodów ewidencja – zgodnie z art. 30cb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – ma zatem na celu obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, a także monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo rozwojowych. Wskazana ewidencja jest bardzo ważna, ponieważ jej prowadzenie w sposób niezapewniający osiągnięcie ww. celów, spowoduje po stronie podatnika obowiązek zapłaty podatku dochodowego wg skali bądź podatkiem liniowym. Podkreślić należy, że w celu skorzystania z opodatkowania dochodów na podstawie art. 30ca ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik ma obowiązek na bieżąco prowadzić odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów ewidencję, czyli od momentu poniesienia pierwszych kosztów, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ww. ustawy.”

    • Interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 21 kwietnia 2020 roku (sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.74.2020.2.SJ):

    „(…) podatnicy, którzy opodatkowują dochody z kwalifikowanych IP stawką 5%, mają obowiązek prowadzenia wyodrębnionej ewidencji dla wszystkich operacji finansowych związanych z uzyskiwaniem tych dochodów. Przepisy o IP Box nie narzucają podatnikom konkretnej formy ewidencjonowania zdarzeń na cele stosowania preferencji IP Box. Podkreślić należy, że w celu skorzystania z opodatkowania dochodów na podstawie art. 30ca ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik ma obowiązek na bieżąco prowadzić odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów ewidencję, czyli od momentu poniesienia pierwszych kosztów, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ww. ustawy.”

    • Interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 kwietnia 2020 roku (sygn. 0115-KDIT3.4011.495.2019.2.MK):

    Fakt sporządzenia (przedstawienia czy posiadania) odrębnej ewidencji w terminie późniejszym (np. dopiero na potrzeby skorzystania z IP Box, czy też po zakończeniu roku podatkowego), a nie od początku realizacji działalności badawczo-rozwojowej prowadzącej/ zmierzającej do wytworzenia kwalifikowanego IP nie wypełnia przesłanki z art. 30cb ust. 1 i 2 ustawy. Rzetelne dokumentowanie, monitorowanie wszystkich operacji finansowych dotyczących IP Box nie może bowiem polegać na zaewidencjonowaniu i wyodrębnieniu ich w terminie późniejszym (co ma miejsce w analizowanej sprawie, bowiem mimo, że “stworzona” przez Wnioskodawcę ewidencja uwzględni cały okres roku 2019 i 2020 r. to Wnioskodawca stworzy ją dopiero 1 kwietnia 2020 r. – a więc nie prowadził jej od początku realizacji działalności badawczo-rozwojowej, prowadzącej do wytworzenia kwalifikowanego IP). Stworzenie w przyszłości odrębnej ewidencji tylko po to, aby wypełnić obowiązek wynikający z powołanego przepisu, nawet w sytuacji kiedy na jej podstawie możliwe będzie prawidłowe określenie podstawy opodatkowania stawką 5%, uniemożliwia zastosowanie preferencyjnej stawki opodatkowania uzyskiwanych dochodów w odniesieniu do tego okresu, w którym przedmiotowa ewidencja nie jest prowadzona na bieżąco. Natomiast Wnioskodawca ewentualnie będzie mógł skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów z tego tytułu wg stawki 5%, ale tylko w odniesieniu do okresu, od którego rozpoczęto prowadzenie stosownej ewidencji na bieżąco.”

    Czy powyższe stanowisko jest ostateczne?

    Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim (WSA) z dnia 30 lipca 2020 roku (sygn. I SA/Go 115/20) rzuca korzystne światło na prowadzoną na potrzeby stosowania IP BOX (m.in. przez programistów) ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o PIT (analogicznie art. 24e ustawy o CIT).

    Sąd orzekł, że żaden przepis nie narzuca obowiązku prowadzenia takiej ewidencji na bieżąco. WSA uznał, że nie można wymagać od podatnika, który chciał rozliczyć ulgę za rok 2019, aby prowadzili taką ewidencję od 1 stycznia 2019 r., czyli od momentu wejścia w życie przepisów o uldze IP BOX. Sąd wskazał, że w praktyce nie było to możliwe, gdyż dopiero w lipcu 2019 r. Minister Finansów wydał Objaśnienia podatkowe dotyczące preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej, w których wyjaśnił zasady stosowania przepisów dotyczących IP BOX.

    Wyrok jest nieprawomocny. Jeśli jednak wykładnia sądów administracyjnych utrwali się w kolejnych, podobnych sprawach możemy spodziewać się, że podatnicy, którzy nie skorzystali z ulgi za 2019 r. przy jej rozliczeniu dokonywanym w 2020 r. (z uwagi na nieprowadzenie bieżącej ewidencji), będą mogli z niej skorzystać, korygując swoje zeznania.

    Jak widać, z możliwością skorzystania z preferencyjnego opodatkowania wiąże się wiele wątpliwości. Warto zatem w tym zakresie skorzystać ze wsparcia doświadczonych doradców.

    Zapraszamy Państwa do udziału w zamkniętym szkoleniu online: IP BOX W PRAKTYCE. Na szkoleniu wyjaśnimy jakie kryteria należy wziąć pod uwagę oceniając możliwość skorzystania z preferencji dotyczących IP BOX; omówimy praktyczne aspekty prowadzenia ewidencji dla celów IP BOX; odpowiemy na Państwa pytania związane ze stosowaniem ulgi.

    Szkolenie odbędzie się 29 września 2020 r., w godzinach od 10:00 do 13:00. Szczegóły oraz formularz rejestracyjny znajdują się na naszej stronie internetowej:

    [1] Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1387 ze zm., dalej „ustawa o PIT”;
    [2] Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 865 ze zm. dalej „ustawa o CIT”;

    autor: Marta Kielar, mł. konsultant ds. podatków data: 31.08.2020