• Zwłoka z zapłatą grudniowej zaliczki w PIT a wysokość odsetek

    Organy skarbowe nie tolerują spóźnialskich podatników. W ubiegłych latach podatkowych przekonali się o tym zwłaszcza przedsiębiorcy, którzy nie zdążyli z zapłatą grudniowej zaliczki na podatek PIT.

    Przypomnijmy, że zgodnie z art. 44 ust. 6 ustawy o PIT zaliczki miesięczne od dochodów podatników z działalności gospodarczej wpłaca się w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Zaliczkę za ostatni miesiąc lub ostatni kwartał roku podatkowego podatnik wpłaca w terminie do 20 stycznia następnego roku podatkowego.

    Jeszcze rok temu przedsiębiorcy mieli możliwość uniknięcia zapłaty zaliczki za grudzień ubiegłego roku, rozliczając należny podatek w deklaracji rocznej za rok ubiegły. Podatnicy mogli bowiem od razu, do 20 stycznia, złożyć zeznanie roczne i zapłacić różnicę między podatkiem należnym wynikającym z zeznania rocznego a sumą zaliczek wpłaconych w trakcie minionego roku. Dzięki temu nie musieli regulować zaliczki za grudzień lub za IV kwartał. Jednakże, w wyniku nowelizacji przepisów ustawodawca usunął taką możliwość. Tym samym, począwszy od 2020 r. przedsiębiorcy nie mogą skorzystać z tego rozwiązania.

    Przechodząc do meritum – jakich konsekwencji powinien spodziewać się podatnik, który spóźni się z zapłatą grudniowej zaliczki choćby o jeden dzień czyli po dniu 20 stycznia?

    Według dotychczasowego toku rozumowania fiskusa po dniu 20 stycznia następuje utrata bytu prawnego zaliczek z poprzedniego roku podatkowego a w konsekwencji brak możliwości ich dochodzenia oraz zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet zaliczki. Natomiast odsetki od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek mogą być naliczane w razie ich wygaśnięcia aż do daty złożenia zeznania podatkowego – czyli do końca kwietnia następnego roku podatkowego.

    Prostymi słowy, oznacza to, że spóźniona zaliczka za grudzień ubiegłego roku pozostaje niejako ,,w zawieszeniu” – zaległa kwota została już uiszczona przez podatnika, jednak skarbówka nie przyjmuje tego do wiadomości i dalej nalicza odsetki od zaległej zaliczki – aż do dnia złożenia deklaracji rocznej przez podatnika. W efekcie, do zaliczki za grudzień zapłaconej dzień po terminie (tj. 21 stycznia) odsetki są naliczane od 20 stycznia do dnia złożenia deklaracji rocznej, czyli nawet do ostatniego dnia kwietnia.  W związku z tym, organ skarbowy może domagać się od podatnika odsetek w kwocie nawet ok. 2400 zł zamiast stawki za jeden dzień zwłoki (tj. 24 zł).

    Z powyższą wykładnią przepisów nie zgadzali się podatnicy ani sądy administracyjne, które w wydawanych orzeczeniach stawały po ich stronie.

    Zgodnie z aktualnym orzecznictwem NSA, obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują istnienia zaległości podatkowej, generującej skutki w postaci odsetek za zwłokę, której podatnik nie może skutecznie uregulować. Żadna regulacja prawa podatkowego nie uzależnia uregulowania zaległości z tytułu zaliczki na PIT od złożenia zeznania rocznego w tym podatku.

    Zdaniem NSA niedopuszczalna jest sytuacja, że wpłacona np. 21 stycznia kwota czeka w zawieszeniu do momentu, aż podatnik złoży zeznanie roczne, a zarazem biegną mu odsetki za zwłokę od nieuregulowanej zaliczki.

    Tym samym, w ocenie NSA w przypadku zwłoki z uiszczeniem zaliczki za grudzień, odsetki powinny być naliczane za okres od 20 stycznia do dnia zapłaty zaległej kwoty a nie do dnia złożenia przez podatnika rocznej deklaracji podatkowej. Należy jednak pamiętać, że aktualne – korzystne dla podatników stanowisko sądów administracyjnych nie zawsze podzielane jest przez fiskusa.

    Źródła:

    1. Wyrok NSA z 10 stycznia 2020 r., sygn. II FSK 376/18.
    2. Wyrok NSA z 27 marca 2019 r., sygn. II FSK 1163/17.
    3. Wyrok NSA z 29 stycznia 2019 r., sygn. II FSK 754/17.

    autor: Tomasz Wróbel, mł. konsultant ds. podatków data: 27.01.2020